Zamknij

“Nie chcę mieć dzieci”, czyli przyczyny bezdzietności

01.04.2021
Aktualizacja: 01.04.2021 20:15
Dlaczego pary decydują się na to, aby nie mieć dzieci?
fot. Shutterstock

Nie chcę mieć dzieci - tak deklaruje coraz więcej osób. Świadoma, dobrowolna bezdzietność budzi kontrowersje, a w szczególności, gdy kobiety deklarują niechęć do macierzyństwa. Choć przyznać trzeba, że dla wielu kobiet fakt, że mąż nie chce dziecka, również jest ciosem. Co sprawiło, że coraz więcej osób nie chce mieć dzieci oraz jak otoczenie reaguje na ich decyzję?

Zdarza się, że niektóre osoby pomimo dobrego statusu finansowego po prostu nie chcą mieć dziecka. Niechęć to przyczyna w pełni wystarczająca, by zrezygnować z rodzicielstwa, choć dla wielu jest to trudne do zaakceptowania.

Niemniej jednak odmowa posiadania dzieci ma swoje głębsze uzasadnienie. Powody często są bardziej złożone, a ich poznanie pozwala zrozumieć podejście osób bezdzietnych. Nie znaczy to też, że usunięcie przyczyn bezdzietności zachęci do zakładania rodzin. Osoby, które nie chcą dzieci, rzadko przekona zmiana warunków i sytuacji. Dodatkowe powody jedynie wzmacniają ich postawę.

Niekiedy jednak niechęć do posiadania dziecka wskazuje na różne problemy, którymi należy się zająć. Mogą to być problemy społeczne lub osobiste. Ponadto, młodzi małżonkowie często spotykają się z sytuacją, gdy jedna ze stron nie chce dziecka lub po pierwszym potomku nie chcą powiększać rodziny.

Zobacz także: Rodzina patchworkowa – co to, jak zaakceptować dziecko partnera?

“Nie chcę mieć dzieci” - dlaczego?

Deklaracja ta pada zarówno ze strony kobiet, jak i mężczyzn. Mimo że bezdzietność to indywidualny wybór, to jednak motywy za nim stojące często się powtarzają. Można wymienić kilka najczęstszych powodów, które decydują o bezdzietności. Jakie są najczęstsze przyczyny, przez które wiele osób deklaruje, że nie chce mieć dzieci?

Za dużo do stracenia

Młodzi ludzie zorientowani są na cele edukacyjne i zawodowe. Współcześni 20-30-latkowie mają ogromne możliwości. Mogą się edukować, kształcić, pracować, zarabiać pieniądze, zdobywać doświadczenie, podróżować, rozwijać pasje, próbować nowych rzeczy, poznawać nowych ludzi, zmienić zawód lub zacząć zupełnie nowe przedsięwzięcia.

Decyzja o posiadaniu dziecka w większości przypadków przekreśla plany związane z dalszą edukacją i zaprzepaszczają szansę na karierę. Szczególnie kobiet.

Poza edukacją i karierą, wizja posiadania dziecka budzi lęki związane z nieodwracalną zmianą życiową, koniecznością poświęceń, a nawet utratą części swojej tożsamości i rezygnację z potrzeb, swobody. Rodzicielstwo weryfikuje priorytety, dążenia, zmienia relacje i cele.

Zobacz także: Śniło Ci się, że urodziłaś dziecko? Koniecznie sprawdź, co oznacza ten sen!

Tokofobia, czyli strach przed ciążą i porodem

W oczywisty sposób większe koszty reprodukcyjne ponoszą kobiety. W przypadku decyzji o posiadaniu dziecka, kobiety muszą wziąć na siebie ciężar donoszenia ciąży oraz związanych z nimi dolegliwościami.

Ciąży towarzyszy wiele dolegliwości, które pozostają nawet na długo po porodzie. Są to m.in. cukrzyca, problemy ze wzrokiem, wypadające zęby lub osteoporoza.

Porody są ryzykowne i napawają lękiem. Istnieje nawet lęk przed porodem i ciążą, który określany jest mianem tokofobii. Jednak wysiłek kobiet nie kończy się jedynie na porodzie. Po tym następuje jeszcze połóg.

Wiele ciał zmienia się po ciąży i porodzie bezpowrotnie. Jest to rzecz całkowicie naturalna, ponieważ jest to ogromny wysiłek dla organizmu. Jednak nie wszystkie osoby chcą się go podejmować.

Niskie zarobki i niepewna sytuacja zawodowa

Czynnikami wpływającymi na decyzję o założeniu rodziny są niestabilna sytuacja zawodowa, niskie zarobki, śmieciowe umowy. Stały lęk o ciągłość zatrudnienia skutecznie zniechęcają do starań o potomstwo. Tymczasem dzieci absorbują znaczną część budżetu. Dzieci to duży obowiązek finansowy na kilkanaście lat i więcej.

Niechęć do dzieci

Są osoby o tak dużej niechęci do dzieci, że nie są w stanie posiadać własnych.  Takie osoby często doskonale znają siebie i wiedzą, że mogłyby nie podołać wychowaniu, nie zapewnić należytej opieki dziecku, a przy tym byłby bardzo nieszczęśliwe w rodzicielstwie.

Zobacz także: Śniło Ci się płaczące dziecko? Koniecznie sprawdź, co oznacza ten sen!

Strach przed samotnym wychowywaniem dziecka

Wiele bezdzietnych par rozwodzi się i rozstaje. Młodzi rodzice również. Rodzicielstwo jest dużym sprawdzianem dla związku. Nie każdy jest w stanie w nim wytrwać. Jest to obawa towarzysząca w dużej mierze kobietom, ponieważ po urodzeniu dziecka przez długi czas są zależne od partnera. Lękiem napawa wizja porzucenia lub wizja, gdy ojciec nie chce uznać dziecka. Samotne rodzicielstwo może wynikać również z wdowieństwa.

Ekologia i troska o planetę

Przeludnienie, zmieniający się klimat oraz kryzysy ekologiczne sprawiają, że wiele osób nie chce dzieci. Jest to decyzja wynikająca z troski o przyszłość w jakiej musiałyby żyć dzieci - na trudnej, wyjałowionej planecie przechodzącej katastrofy ekologiczne.

Antynatalizm - bezsensowność narodzin

Jest to postawa filozoficzna znajdująca wielu zwolenników. Zgodnie z jej założeniami prokreacja jest moralnie zła. Uważa się, że życie jest pasmem cierpienia, które wynika z niesprawiedliwości społecznej, ludzkiego zła, złych warunków ekologicznych, nierówności, i pełne niebezpieczeństw. Życiu towarzyszą choroby a ostatecznym ciosem jest niechybna śmierć. Antynataliści uważają powoływanie nowego życia, czyli dzieci, za przejaw egoizmu.

Zobacz także: Śni ci się, że spodziewasz się potomka? Sprawdź znaczenie snów o ciąży!

Brak odpowiedniego partnera

Znalezienie odpowiedniej osoby, z którą można wychować dziecko, jest trudne. Często pojawiają się przypadki, że ludzie będący w związkach, nawet jeśli chcą mieć dzieci, to nie widzą rodzicielstwa z wybranym partnerem/ką. Wiele osób rezygnuje również z rodzicielstwa, gdyż znajdują partnera/kę za późno.

Nierówny podział obowiązków rodzicielskich

W większości przypadków odpowiedzialność za opiekę spada na kobiety. To one również wybierają się na urlop macierzyński i wychowawczy, co negatywnie wpływa na ich karierę tworząc dużą lukę zawodową. Mężczyźni z kolei obarczeni są odpowiedzialnością za utrzymanie rodziny.

Strach przed porażką i odpowiedzialnością

Wychowanie dziecka to wyzwanie, ale i odpowiedzialność. Może budzić strach i wiele osób nie chce podejmować prób w obawie przed porażką.

Zobacz także: Kobiety spod tych znaków zodiaku są złymi matkami. Ich dzieci często zrywają z nimi kontakt

Plusy i minusy bezdzietności

Badania przeprowadzone w Wielkiej Brytanii pokazują, że dobrowolna bezdzietność przynosi wiele korzyści.

Jedną z nich jest bez wątpienia utrzymanie wysokiej jakości relacji w związku. Bezpotomni partnerzy mają dla siebie więcej czasu, który spędzają w jakościowy sposób. Ponadto, doświadczają mniejszego poziomu stresu, co pozwala im okazywać sobie więcej czułości i wpływa na ich poziom zażyłości. Ponadto mają wobec siebie mniejsze oczekiwania, co przy niespełnionych potrzebach, zmniejsza ryzyko pojawienia się żalu i frustracji.

Osoby bezdzietne bardziej dbają o swój rozwój intelektualny oraz zawodowy. Są też dużo bardziej niezależne, ponieważ mogą podejmować decyzje jedynie w oparciu o swoje potrzeby.

Wśród minusów bezdzietności na pewno warto wymienić ryzyko samotności w podeszłym wieku oraz możliwość przepadnięcia wielopokoleniowego dziedzictwa rodzinnego. Jednak są to minusy, które mogą być odczuwane w przyszłości. Większym problemem, bardziej aktualnym i towarzyszącym bezdzietnym na co dzień, jest dyskryminacja oraz stygmatyzacja społeczna.

Zobacz także: Dlaczego mężczyzna nie chce się oświadczyć? Tego typu kobiety mogą nie doczekać się zaręczyn

Odbiór bezdzietnych przez społeczeństwo

Wciąż istnieje mocne kulturowe przekonanie, że założenie rodziny jest celem, do którego należy dążyć. Dawniej dominował (i nadal istnieje) ustalony schemat, wedle którego należało wziąć ślub, potem postarać się o potomka, a następnie o kolejnego. Dlatego każde odstępstwo od tego modelu spotyka się z niezrozumieniem i kontrowersją. Oświadczenie “nie chcę mieć dzieci” traktowane jest jako fanaberia. Jak społeczeństwo postrzega osoby bezdzietne?

Egoiści, samoluby

Osoby bezpotomne uważane są za egoistów, ponieważ nie są gotowe na poświęcenia związane z rodzicielstwem. Do tego zarzuca im się wygodnictwo, brak odpowiedzialności oraz niedojrzałość.

Niedojrzali karierowicze

Stawianie kariery oraz ciągły rozwój uważane jest za niewłaściwie poukładane priorytety.

Niespełnieni nieszczęśnicy

Rodzicielstwo często traktowane jest jako sens życia. Osoby, które go nie doświadczają i to z własnej woli, uważane są za nieświadome, niespełnione i niepoważne.

Brak poważnego traktowania

Gdy ktoś jawnie oświadcza, że nie chce mieć dzieci, często nie jest traktowany poważnie. Podchodzi się do niego z pobłażliwością, uznając, że deklaracja bezdzietności jest jedynie kaprysem, fanaberią. Nie przyjmuje się, że ktoś naprawdę nie chce mieć dzieci.

Warto zwrócić uwagę, że to kobiety częściej padają ofiarami niesprawiedliwych osądów i oceny. Krytykuje się je za brak postawy pro-matczynej, chęci do posiadania rodziny oraz skłonności do poświęceń. Odmienna postawa kojarzy się z odmową troski o drugą istotę (czyli o dziecko), co jednoznacznie wiąże się z wyłamaniem ze społecznie akceptowanej roli kobiety.

Zobacz także: Kiedy facet jest gotowy na to, żeby się ustatkować? Zdradza to jego wiek

Komentarze, jakie możesz usłyszeć, gdy nie chcesz mieć dzieci, gdy nie chcesz mieć dzieci

Najczęstszą reakcją na zdanie "nie chcę mieć dzieci" jest zaskoczenie, a następnie bagatelizowanie i umniejszanie. Brak akceptacji i zrozumienia dla dobrowolnej bezdzietności sprawia, że często bez ogródek padają nieprzyjemne komentarze. Przeważnie pochodzą one od najbliższych osób, czyli od rodziny, ale zdarza się, że i od obcych.

Co najczęściej słyszą osoby bezdzietne?

  • Jeszcze ci się odmieni!
  • Będziesz żałować.
  • Twój zegar biologiczny tyka.
  • Życie bez dzieci jest bezsensowne.
  • Dzieci są najważniejszą wartością w życiu.
  • Po to masz stworzone ciało, by mieć dzieci.
  • Ciąża to nie choroba, nie histeryzuj.
  • Nikt cię nie zechce, jeśli nie chcesz dzieci.
  • Wszyscy mają dzieci.
  • To wbrew naturze.
  • Masz naturalny instynkt i musisz go wykorzystać.
  • Kto zajmie się tobą na starość?
  • Po urodzeniu oszalejesz na punkcie dziecka.
  • Moje dzieci będą musiały pracować na twoją emeryturę!

Dla wielu bezdzietnych osób takie komentarze są nietaktowne, nie na miejscu. Wywołują zakłopotanie, irytację. Krzywdzący jest dla nich brak chęci zrozumienia, podważanie decyzji, narzucanie zdania oraz bezpośrednie komentarze odnoszące się do intymności.

Co robić, gdy pojawiają się nieprzyjemne komentarze związane z bezdzietnością? Przede wszystkim warto wyjaśnić powody swoich decyzji. Jest duża szansa na zrozumienie z drugiej strony oraz na pewną zmianę światopoglądową a w ostateczności - na akceptację. Gdy jednak się to nie wydarzy, najbezpieczniej jest nie komentować. Najlepiej z taką osobą ograniczyć kontakty. Komentarze, mimo że bolesne, nie są w stanie zmienić podejścia do rodzicielstwa.

Zobacz także: Dlaczego chłopak nie chce ze mną zamieszkać? 5 powodów, dlaczego tak się dzieje

Gdy w związku jedna ze stron nie chce dziecka

Czy para, w której jedna ze stron nie chce dziecka, ma szansę przetrwać? Wbrew pozorom takie sytuacje są częste. Wymuszają one poświęcenie z jednej strony lub rozstanie.

Niezależnie jednak od tego, czy to on nie chce dziecka, czy jest to decyzja kobiety, nie można w żaden sposób przymusić drugiej osoby do rezygnacji swoich potrzeb w tak poważnej decyzji.

Zobacz także: Jeśli zauważysz u mężczyzny te zachowania, szykuj się na zaręczyny. Ekspertka podpowiada, na co zwrócić szczególną uwagę

Nie chcę drugiego dziecka

Poza kwestią bezdzietności, częstym scenariuszem jest moment, gdy po pierwszym dziecku, partner lub partnerka nie chce drugiego dziecka. Jest to często duży cios, ponieważ w znaczący sposób wpływa na relacje małżeńskie. Gdy mąż nie chce drugiego dziecka, ze strony żony może to być traktowane jako odrzucenie. Podobnie w przypadku, gdy to żona odmawia dalszego rozwoju rodziny.

Taka sytuacja może stać się przyczyną poważnego konfliktu małżeńskiego. By mu zapobiec, konieczne są szczere rozmowy, otwartość na drugą osobę i zrozumienie. Niekiedy przydaje się również pomoc specjalisty.