Zamknij

Na Księżycu były kiedyś... wulkany. Odkryto ślady lawy

12.10.2021 09:45
Kosmos
fot. Shutterstock

Chińska sonda Chang'e-5 w 2020 roku pobrała próbkę księżycowego regolitu, a następne przy użyciu wiertła wykopała fragment skały znajdującej się pod powierzchnią. 1,7 kg materiału sprowadzono na Ziemię. Badania dały zaskakujące wyniki.

Pozostałości lawy na Księżycu, sprowadzone na Ziemię, pozwalają nam dowiedzieć się więcej o historii naszego satelity. Jak się okazuje, jest ona pełna zagadek.

Zobacz także: Życie w kosmosie mogło istnieć długo przed nami. Odkryto planetę, która to potwierdza

Na Księżycu były kiedyś wulkany

Dzisiaj mało kto jest w stanie sobie to wyobrazić, jednak powierzchnia Księżyca była kiedyś w całości pokryta wulkanami. Lawa strumieniami wypływała ze stożków, sięgając dalekich odległości i formując obecny kształt przestrzeni luny. Ten proces doprowadził do tego, że na Księżycu wytworzyły się kopce, nachylenia skał, góry czy porowate przestrzenie. Możemy też mówić o wyrównaniu kraterów uderzeniowych i innych struktur, które po zalaniu lawą przestały być widoczne.

Także "morza" na Księżycu - plamy na powierzchni satelity, które jesteśmy w stanie zobaczyć gołym okiem - to nic innego jak bazaltowa równina powstała na skutek rozległych wylewów lawy. Morza księżycowe przez wzgląd na rozległą warstwę zastygłej magmy nie odbijają światła w takim stopniu jak pozostałe rejony naszego satelity, więc wydają się nam ciemniejsze.

Erupcje na powierzchni Księżyca były o wiele bardziej spektakularne niż na Ziemi. Ustalono, że jedna z nich pokryła przestrzeń około 5 razy dalszą niż wybuch w Pompejach w 79 roku n.e., a innym razem lawa zalała obszar wielkości Szkocji.

Na Księżycu odkryto ślady lawy

Jak dotąd sądzono, że wszystkie wybuchy wulkanów na Księżycu miały miejsce 3-4 miliardy lat temu. Teraz badacze z Chin ogłosili, że zdobyte przez sondę skały bazaltowe, pozwalające określić wiek erupcji, są stosunkowo młode - mają niecałe 2 miliardy lat.

To zaskakujące odkrycie, bo wskazuje na to, że Księżyc wcale nie ostygł i nie "wygasł" tak szybko, jak mogło się wydawać. Temperatura pod jego powierzchnią długo pozostawała wysoka, choć procesy geologiczne powinny uspokoić się szybciej, co doprowadziłoby do wytracania ciepła.

Ta praca stworzyła nową tajemnicę naukową – w jaki sposób małe, skaliste ciało planetarne, takie jak Księżyc, mogło zachować wystarczającą ilość ciepła wewnętrznego, aby kontynuować wytwarzanie erupcji wulkanicznych 2,5 miliarda lat po uformowaniu się? – zastanawiają się badacze z Uniwersytetu Manchesterskiego.

Co o tym sądzicie?

Zobacz także: NASA chce tworzyć budowle z księżycowego pyłu. Nie zgadniecie, jak zamierza to osiągnąć

Niewiele osób zdobywa w tym quizie maksymalną ilość punktów. Spróbujesz?

Kadr z programu "Jeden z dziesięciu"
Rozwiąż quiz

Sprawdź, czy jesteś gotowy, aby wziąć udział w programie "Jeden z dziesięciu". Powodzenia

Kadr z programu "Jeden z dziesięciu"

Botanika. Czy owocnik trufli rośnie pod ziemią?