Zamknij

Gwiazdozbiór Byka - jak odnaleźć na niebie, jakie gwiazdy do niego należą?

21.03.2021
Aktualizacja: 21.03.2021 12:13
Jak odnaleźć gwiazdozbiór Byka?
fot. Shutterstock

Gwiazdozbiór Byka jest jedną z najciekawszych zodiakalnych konstelacji. Był on widoczny na niebie już w czasach paleolitu, kiedy to właśnie on, a nie gwiazdozbiór Barana, rozpoczynał astrologiczny rok. Co warto wiedzieć na jego temat? 

Uwielbiasz wpatrywać się w niebo w poszukiwaniu gwiazd? Nie możesz przegapić gwiazdozbioru Byka! Jest on położony na ekliptyce pośrodku Bliźniąt i Barana. Dowiedz się, jakie gwiazdy znajdują się w tej konstelacji i przeczytaj jak znaleźć ją na niebie.

Zobacz także: NASA pokazuje, jak wygląda niebo po wybuchu gwiazdy. Internauci: "Niesamowite"

Gwiazdozbiór Byka - konstelacja znana już w starożytności 

Gwiazdozbiór Byka, nazywany również po łacińsku Taurus, znany był już w czasach starożytnych. Podobnie jak inne zodiakalne konstelacje został on opisany przez greckiego astronoma Ptolemeusza w II w. n.e. 

W starożytnej Grecji miał on symbolizować samego Zeusa - najwyższego z bogów. Postać byka z gwiazdozbioru związana jest z mitem o Europie. Podobno to właśnie Zeus przemienił się w niego, aby porwać księżniczkę Europę, córkę fenickiego króla Agenora. Oczarowana pięknem zwierzęcia Europa wsiadła na byka, a ten uwiódł ją aż na Kretę. Ich syn, Minos, został późniejszym władcą wyspy. 

Byk w gwiazdozbiorze był również obserwowany przez Sumeryjczyków. Dla starożytnych Egipcjan był zaś Apisem - jednym ze wcieleń boga Ozyrysa, czyli boga śmierci i odrodzonego życia. Miał on zwiastować odrodzenie życia - wiosnę. 

Zobacz także: Spadające gwiazdy nad wybuchającą Etną. NASA publikuje oszałamiające zdjęcie

Gwiazdy w gwiazdozbiorze Byka 

W gwiazdozbiorze Byka znajduje się wiele gwiazd, między innymi: 

  • Elnath, 
  • Alkione, 
  • Tianguan, 
  • Theta Tauri, 
  • Atlas, 
  • Elektra. 

Najjaśniejszą gwiazdą jest AldebaranNa uwagę zasługują również znajdujące się w gwiazdozbiorze gromady otwarte - Hiady i Plejady

Aldebaran 

Najjaśniejszą gwiazdą w gwiazdozbiorze Byka (i 13. najjaśniejszą gwiazdą na niebie) jest Aldebaran. To jedna z „Królewskich Gwiazd” - jej średnica jest aż 45 razy większa od Słońca

Nazwa tej gwiazdy pochodzi z języka arabskiego i oznacza „następstwo”. Uważano bowiem, że Aldebaran wschodzi po gromadzie Plejad, chociaż w rzeczywistości jest na odwrót. Najjaśniejsza gwiazda gwiazdozbioru ma symbolizować oko byka. 

W astrologii Aldebarana łączy się z pomyślnością. 

Hiady i Plejady 

Gwiazdozbiór Byka słynie z dwóch gromad otwartych - są to Hiady i Plejady. Ich wiek szacuje się na 0,4-1,1 miliarda lat. Gromada Hiad złożona jest z około 300 gwiazd i położona jest 151 lat świetlnych od ziemi. 

W mitologii greckiej Hiady były córkami tytana Atlasa i nimfy Plejone. Według innego mitu były one piastunkami Dionizosa, a Zeus przemienił je w gwiazdy, by uchronić je od gniewu Hery. Widok Hiad dla żeglarzy był zawsze złą wróżbą, zwiastowały one bowiem nawałnice i ulewne deszcze. 

Plejady znane są jako „Siedem Sióstr”. Ich nazwa wywodzi się z mitologii, w której Plejady o imionach Alkione, Elektra, Kelajno, Maja, Merope, Sterope, Tajgete były przyrodnimi siostrami Hiad. Plejady mają charakterystyczny kształt, który przypomina znacznie pomniejszony Wielki Wóz. Można je obserwować nawet gołym okiem. Są oddalone od Ziemi o 400 lat świetlnych - a więc są młodsze od Hiad. 

Zobacz także: Spadająca gwiazda - czym jest w nauce, historii, astrologii i snach?

Jak odnaleźć gwiazdozbiór Byka na niebie? 

Konstelację Byka łatwo dostrzec na niebie - jest ona bardzo duża. W Polsce jest widoczna od jesieni do wiosny. Gwiazdozbiór leży na niebie północnym, niedaleko równika niebieskiego. Na ekliptyce jest pośrodku Bliźniąt i Barana. 

Gwiazdozbiór Byka można dostrzec po wewnętrznej stronie łuku, który tworzą sąsiadujące gwiazdozbiory: gwiazdozbiór Perseusza, gwiazdozbiór Barana, gwiazdozbiór Wieloryba i gwiazdozbiór Erydanu. 

Najpierw należy odszukać najjaśniejszą gwiazdę konstelacji - Aldebarana. Znajduje się ona na tle skupiska, które przypomina kształtem literę V - gromady Hiad, które stanowią zarazem głowę Byka. Z kolei po prawej stronie, nad okiem Byka, znajdują się Plejady. To jedyna gromada gwiazd widoczna gołym okiem. Można ją oglądać również w mieście, nawet przy lekko zanieczyszczonym powietrzu. 

Zobacz także: Jak podrywa Byk? Sprawdź, czy mu się podobasz!

Niebo w kwietniu - coraz lepsze warunki do podziwiania gwiazd 

Czy w kwietniu warto oglądać gwiazdy? O tej porze roku warunki atmosferyczne bywają bardzo zmienne, jednak dla obserwatorów gwiazd są coraz lepsze. Coraz cieplejsze i dłuższe noce sprzyjają bowiem wieczornym spacerom pod gołym niebem w celu podziwiania gwiazdozbiorów. 

Przez całą noc na niebie widoczne są wiosenne konstelacje, do których zaliczamy między innymi Pannę, Lwa, Wolarza, Psy Gończe i Koronę Północy. W kwietniu można też dostrzec gwiazdozbiory charakterystyczne dla zimy - Oriona, Bliźnięta czy właśnie gwiazdozbiór Byka - zachodzą one na początku nocy. Nad wschodnim horyzontem pojawiają się później konstelacje letnie - Herkules, Łabędź i Lutnia. 

Wśród planet na kwietniowym niebie bryluje Wenus - trzeci pod względem jasności obiekt na sferze niebieskiej, zaraz po Słońcu i Księżycu. Wenus, jako „gwiazda wieczorna”, widoczna jest nad horyzontem aż do północy. Możesz znaleźć ją w gwiazdozbiorze Byka, około 10 stopni powyżej gromady Plejad. 

Jeśli lubisz spacery przed wschodem słońca, masz okazję zaobserwować nisko nad południowo-wschodnim horyzontem aż trzy planety - Jowisz, Saturn i Mars, które niedługo potem przestają być widoczne, ginąc w świetle dnia.