Zamknij

Tradycyjny przepis na uszka

Adrianna Kostecka
04.12.2020
Aktualizacja: 04.12.2020 14:43

Uszka z grzybami do barszczu wigilijnego na pewno każdemu kojarzą się ze świątecznym stołem. Goszczą u nas od lat, ale skąd się wzięły? Dowiedz się tego i poznaj prosty przepis na uszka do barszczu!

Tradycyjny przepis na uszka ze zdjęcia
fot. Shutterstock

Uszka mają wiele postaci – mogą być faszerowane mięsem, grzybami lub warzywami. Oczywiście na święta wybieramy te postne, grzybowe. Jak się robi uszka na Wigilię? To proste i przyjemne. Wyjaśniamy pochodzenie tego zwyczaju, proponujemy, jakie grzyby do uszek wybrać, i pokazujemy jak zrobić pyszne uszka wigilijne i farsz krok po kroku.

Czym są uszka i skąd pochodzi zwyczaj ich lepienia?

Uszka to, najprościej rzecz biorąc, niewielkie pierożki, które wypełniamy farszem i gotujemy w wodzie. Najczęściej są dodatkiem do „zup czystych”, czyli niezagęszczanych. Prześledzenie historii wszelakich pierożków, uszek i kołdunów w polskiej kuchni nie jest natomiast wcale takie proste. Mamy tu do czynienia z wieloma wpływami i inspiracjami kuchniami dalekich krajów. Podejrzewa się, że same pierogi przywędrowały na ziemie polskie aż z Dalekiego Wschodu, przez Rosję. Oczywiście ich dokładny kształt i zawartość zostały przystosowane do produktów powszechnych w tej części świata.

Uszka wpisują się w podobną tradycję, warto jednak zauważyć kilka różnic. Uszka są znacznie mniejsze od klasycznych pierogów i mają, rzecz jasna, inny farsz. Są w tym dużo bardziej podobne do pierożków włoskich, jak tortellini czy konkretniej cappelletti, które we Włoszech także są dodatkiem do różnych zup. Różnica między Polską a Włochami polega jednak na tym, że nasze uszka bez problemu można podać miękkie, podczas gdy we Włoszech byłoby to sporym błędem.

Na wieczerzy wigilijnej uszka pojawiły się całkiem wcześnie, jako że stanowią doskonałą potrawę postną. Sam barszcz nikogo nie nasyci, ale z uszkami jest to już zupełnie inne danie. Prawdopodobnie uszka zostały przejęte z kuchni galicyjskiej, czyli kuchni Żydów polskich. W ich tradycji mówi się na nie „kreplech” i również podaje z barszczem podczas święta Sukkot, związanego z obchodami żydowskiego Nowego Roku (Jom Kipur).

Jakie grzyby do uszek

Pyszne uszka wigilijne muszą zawierać równie smaczny (i postny) farsz. Najlepiej użyć do nich prawdziwków lub podgrzybków, ale tak naprawdę wszystko zależy od twojego smaku. W wersji ekonomicznej sprawdzą się pieczarki, zwłaszcza jeśli przy świątecznym stole zasiadają też dzieci – możesz również zmieszać je pół na pół z prawdziwkami lub podgrzybkami. Jeśli chcesz zaskoczyć gości, wykorzystaj kurki – ale pamiętaj: zanim zrobisz farsz, musisz trzykrotnie obgotować kurki, aby pozbyć się goryczki.

Tradycyjny przepis na uszka

Składniki:

Składniki na ciasto na uszka:

  • 500 g mąki
  • ½ kostki masła
  • 1 łyżeczka soli
  • 1 szklanka letniej wody

Składniki na farsz:

  • 50 g grzybów
  • 1 cebula
  • sól, pieprz – do smaku, według uznania
  • ½ łyżeczki majeranku
  • 2 łyżki bułki tartej

Przygotowanie:

  1. Grzyby przygotuj dzień wcześniej, wieczorem. Zalej je wodą na noc, a rano odcedź. Następnie gotuj przez 40 minut i odcedź ponownie.
  2. Czas na ciasto. Na blat kuchenny przesiej mąkę, posyp sól, dodaj masło i polej letnią wodą. Zagnieć ciasto, aż będzie jednolitą, elastyczną masą. Przełóż je do miski i połóż na niej czystą ścierkę, żeby nie wyschło.
  3. Wróć do grzybów. Ugotowane i miękkie pokrój drobno lub zmiel w maszynce.
  4. Pokrojoną w drobną kostkę cebulkę usmaż na oleju.
  5. Połącz przygotowane grzyby i usmażoną cebulkę. Dopraw solą, pieprzem i majerankiem. Dodaj bułkę tartą i dokładnie wymieszaj.
  6. Teraz lepienie uszek. Oderwij kawałek ciasta, rozwałkuj i z pomocą niewielkiej szklanki wydrąż w nim kółka. Na środek każdego z nich połóż trochę farszu i zlep uszka w ten sam sposób, co pierogi. Następnie złącz dwa końce pierożka, tak jakbyś chciała uformować z niego pierścionek.
  7. Tak przygotowane uszka przełóż do garnka z gotującą się osoloną wodą. Gotuj 3–4 minuty od momentu wypłynięcia. Następnie wyjmij i serwuj z barszczem!

 

Nadal szukasz inspiracji? Poznaj inne przepisy na pyszne uszka.