Zamknij

Topinambur - przepisy, przygotowanie i właściwości

28.03.2021
Aktualizacja: 28.03.2021 20:48
Topinambur to jeden z zamienników ziemniaka. Jak go przygotować?
fot. Shutterstock

W polskiej kuchni coraz większą popularnością cieszy się topinambur. Przepisy na to warzywo są różnorodne i sprawdzą się w każdej kuchni. Słonecznik bulwiasty ma wiele drogocennych właściwości, a jego uprawa oraz przygotowanie nie stanowią większych trudności. Co warto wiedzieć na temat tej rośliny?

Topinambur dotarł Polski już XVIII wieku, a w czasach przedwojennych cieszył się ogromną popularnością. Niestety na pewien czas poszedł w zapomnienie. Jednak obecnie Polacy znowu doceniają liczne walory tego zamiennika ziemniaka. Co warto o nim wiedzieć? 

Zobacz także: Jak gotować warzywa, żeby zachować ich smak? Mamy na to 5 sposobów

Co to jest topinambur? 

Topinambur to roślina znana pod wieloma nazwami, a najczęściej używane to: słonecznik bulwiasty, ziemniak kanadyjski lub karczoch jerozolimski. Pochodzi z Ameryki Północnej, a do Europy sprowadził go Krzysztof Kolumb. Jadalną część tej rośliny stanowi bulwa, która zawiera wiele odżywczych składników. Jak wygląda topinambur? Może mieć kolor od jasnego brązu do jasnego różu. Topinambur spokrewniony jest z popularnym słonecznikiem zwyczajnym, ale też cykorią i rumiankiem.  

Początkowo topinambur uprawiali Indianie, głównie z plemienia Topinamboore (od nich pochodzi nazwa rośliny). Jednak szybko docenili go koloniści, którzy przewieźli go do innych krajów. W efekcie walory smakowe topinamburu szybko zostały dostrzeżone przez Francuzów, Niemców oraz Włochów. Następnie roślina podbiła całą Europę.  

Zobacz także: Kiedy siać warzywa? Terminy w zależności od sposobu wysiewu

Gdzie kupić topinambur?  

Wiele osób zastanawia się, gdzie kupić topinambur. Słonecznik bulwiasty bez problemu znajdziemy w supermarketach i niektórych sklepach spożywczych. Jest też łatwo dostępny w sklepach z ekologiczną żywnością, a jego cena nie jest zbyt wygórowana. 

Zobacz także: Jak zrobić domowe chipsy z warzyw i owoców? Zdradzamy sprawdzony przepis

Uprawa topinamburu 

Warto też wspomnieć, że jego uprawa to wyjątkowo łatwe zadanie, ponieważ roślina dobrze znosi niesprzyjające warunki pogodowe, np. bardzo niską temperaturę. To sprawia, że może odrastać nawet przez 20 lat. A jak sadzić topinambur? Sadzonki słonecznika bulwiastego stanowią jego bulwy. Jeżeli zależy nam na tym, aby wyrosła zdrowa roślina, to powinny mieć masę ok. 40-60 g. Natomiast sadzimy je na głębokości 10-15 cm. Trzeba jednak uważać, ponieważ inne rośliny mogą zostać zdominowane przez topinambur. Jak go sadzić, aby tego uniknąć? Grządkę najlepiej ogrodzić grubą folią. Wówczas pozostałe sadzonki będą bezpieczne.

Zobacz także: Jak przechowywać ziemniaki? Są na to sprawdzone sposoby  

Właściwości topinamburu 

Topinambur jest znany ze swoich walorów odżywczych i smakowych. Z pewnością świetnie sprawdzi się w diecie diabetyków, ponieważ zawiera dużo inuliny. Jest to polisacharyd, czyli cukier złożony, który obniża poziom cukru we krwi, a także „złego cholesterolu”. Warto też wspomnieć, że zmniejsza on insulinoodporność. Dlatego osoby cierpiące na cukrzycę powinny wprowadzić do swojej diety topinambur. Właściwości tej rośliny są jednak znacznie szersze. 

Słonecznik bulwiasty zawiera wiele cennych minerałów takich, jak fosfor, magnez, potas, wapń i żelazo. Jest również źródłem wielu witamin, m.in. z grupy B, a także A i C. Spożywanie topinamburu przynosi więc wiele korzyści. Pomaga wyregulować ciśnienie krwi, poprawia pracę jelit, a także wspomaga odchudzanie.  

Zobacz także: Jak ugotować ziemniaki w mikrofalówce? Mamy na to sprawdzony trik

Jak jeść topinambur? 

Słonecznik bulwiasty cieszy się coraz większą popularnością, znajdziemy go w wielu domach. Smak tej rośliny jest słodki i orzechowy, co sprawia, że można go podać na wiele sposobów. Trzeba jednak pamiętać, że topinambur na surowo może powodować wzdęcia. Szczególnie ten jedzony ze skórką. Zdecydowanie mniej ryzykowny będzie topinambur pieczony lub gotowany. Jednak należy go wprowadzać do diety stopniowo, ponieważ ze względu na wysoką zawartość inuliny na początku może powodować biegunkę.  

Warto też pamiętać, że sok z topinamburu ma właściwości lecznicze. Świetnie sprawdza się jako wsparcie przy leczeniu chorób jelita grubego. Może być też przydatny w walce z hemoroidami i łuszczycą. Często polecanym napojem jest również kawa z topinamburu. Świetnie wspiera ona układ odpornościowy, a także zapobiega przewlekłemu zmęczeniu. Jej smak można wzbogacić dodając mleko kokosowe lub migdałowe, miód oraz orzechy.  

Zobacz także: Sen o ziemniakach może zwiastować duże kłopoty. Sprawdź inne znaczenia ziemniaków we śnie!

Przepis na topinambur 

Słonecznik bulwiasty to dobry składnik każdej diety. Można go podawać na wiele sposobów, a propozycji przepisów na dania z tego warzywa jest mnóstwo. Świetnie sprawdza się jako główny składnik, ale też dodatek do wielu wspaniałych potraw. Warto obrać go ze skórki lub dokładnie umyć szczoteczką. Jak przyrządzić topinambur? 

  • Pieczony topinambur - kroimy go w grube plastry, a następnie mieszamy z dodatkiem oliwy, soli i wybranych dodatków (np. rozmarynu, tymianku, kminku, czarnuszki lub czosnku). Wsypujemy na blachę wyłożoną papierem do pieczenia i wstawiamy do piekarnika rozgrzanego do temperatury 180-200 stopni C na 20-30 minut. 
  • Puree z topinamburu - do tego dania będzie nam potrzebny topinambur gotowany. Następnie trzeba go odcedzić i rozcieńczyć z masłem lub śmietaną. Do takiej potrawy można dodać gałki muszkatołowej lub czosnku. Ile gotować topinambur? Wystarczy ok. 25 minut. 
  • Chipsy z topinamburu - warzywo dokładnie obieramy i kroimy na plasterki. Następnie smażymy w garnku lub frytkownicy w oleju rozgrzanym do temperatury 130-140 stopni. Im grubsze plasterki, tym dłużej je trzeba smażyć. Stopień wysmażenia najlepiej ocenić samodzielnie, ale powinny mieć one złoty kolor.  

Zobacz także: Miałaś sen o gotowaniu smacznej potrawy? Sprawdź, co to oznacza!

Dania z topinamburu 

Wiesz już, jak ugotować topinambur, teraz pora poznać więcej przepisów z tym warzywem. Można z niego przygotować wiele samodzielnych dań, które z pewnością zaskoczą gości. Oto kilka przepisów na najpopularniejsze potrawy z topinamburu. 

  • Placki z topinamburu - przygotowuje się je podobnie jak placki ziemniaczane. Na tarce o drobnych oczkach trzemy warzywo, następnie dodajemy jajko, trochę mąki i mleko. Mieszamy aż powstanie gęsta masa i smażymy na patelni na rozgrzanym oleju. 
  • Zupa-krem z topinamburu - gotujemy warzywo przez kilkanaście minut. W osobnym garnku gotujemy wywar z marchewki, pietruszki, selera i pora z dodatkiem liści laurowych. Następnie dodajemy odcedzony topinambur i czekamy aż się rozgotuje. Wyławiamy liść laurowy, a całość miksujemy. Gotową zupę-krem możemy podawać z żółtym serem lub orzechami włoskimi.  

Zobacz także: Bataty - przepisy na wykorzystanie tych warzyw w kuchni

Sałatki z topinamburem 

Kolejnymi popularnymi potrawami z topinamburu są sałatki. Można je przygotować na wiele sposobów. Jak jeść topinambur w takiej wersji? 

  • Sałatka z topinamburem pieczonym - kroimy w kostkę jabłko, seler w plastry, a orzechy włoskie siekamy. Następnie dodajemy pieczony topinambur i polewamy sosem winegret. 
  • Sałatka z topinamburem na ciepło - topinambur i pieczarki kroimy na kawałki podobnej wielkości, a następnie smażymy na patelni przez ok. 10 minut. Następnie można dodać pokrojoną cebulę lub czosnek i smażyć aż warzywa się zezłocą. Na koniec dodajemy posiekaną pietruszkę i sól do smaku.