Zamknij

Barszcz biały a żurek - czym się różnią?

17.02.2021
Aktualizacja: 17.02.2021 16:33
Wolisz barszcz biały czy żurek? Warto dowiedzieć się, czym się różnią
fot. Shutterstock

Te dwie polskie potrawy uwielbia większość z nas. Nie każdy jednak wie, jaka jest różnica między barszczem białym a żurkiem. Okazuje się, że są to dwie zupełnie odmienne zupy, które nie tylko są inaczej przygotowywane, ale również mają inny smak.

Wolisz barszcz biały czy żurek? A może nie potrafisz ich odróżnić? Z tego artykułu dowiesz się, czym się różni barszcz biały od żurku i poznasz metody przygotowywania obu tych zup.

Zobacz także: Barszcz biały jest idealną opcją na obiad, nie tylko w okresie wielkanocnym. Sprawdź, jak go zrobić!

Barszcz biały a żurek - podstawowe różnice 

W najlepszych książkach kucharskich żurek i barszcz biały funkcjonują jako dwie odrębne potrawy. Podobieństwo między nimi może dotyczyć jedynie wyglądu i w niewielkim stopniu smaku. Mylący jest głównie fakt, że te zupy podawane są w różnych regionach Polski trochę inaczej. 

  • Zakwas 

Podstawową różnicę między barszczem białym a żurkiem stanowi zakwas. Barszcz biały przygotowywany jest zazwyczaj na zakwasie pszennym, natomiast żurek gotowany powinien być zawsze na zakwasie żytnim. Sprawia to, że barszcz biały jest delikatniejszy w smaku. Ciekawostką jest, że w rejonach północno-wschodniej Polski gotuje się żurek na zakwasie owsianym

  • Sposób gotowania 

Kolejną różnicą między barszczem białym a żurkiem jest sposób gotowania. Barszcz przygotowuje się na wywarze z kości z dodatkiem soku z kiszonej kapusty lub kiszonych ogórków - kiedyś robiono kiszonkę z rośliny zwanej barszczem zwyczajnym. Żurek powinien być gotowany na wędzonce i białej kiełbasie, choć w niektórych regionach uznawany jest za zupę postną i nie dodaje się do niego żadnych produktów mięsnych. 

  • Warzywa 

Trzecim podstawowym składnikiem obu zup, który je rozróżnia, są warzywa. Do żurku nie dodaje się raczej włoszczyzny, ewentualnie samą marchew i natkę pietruszki. Tymczasem barszcz biały jest gotowany na warzywach i doprawiany śmietaną. Żurek podaje się często jako tak zwaną zalewajkę: ziemniaki, białą kiełbasę i jajka zalewa się czystym, przyprawionym płynem gotowanym na zakwasie żytnim. 

Zobacz także: 4 proste przepisy na babkę wielkanocną. Wybierz swój ulubiony!

Barszcz biały, żurek, a może żur? 

Rozróżnienie żurku i barszczu białego utrudnia jeszcze jedna bardzo podobna potrawa, a mianowicie żur. Żur przygotowuje się również na zakwasie z mąki żytniej, a w niektórych miejscach w Polsce z mąki owsianej, mąki gryczanej lub płatków owsianych. Ta zupa powinna być gęsta, zawiesista, z wyczuwalną strukturą otrębów. Żur powinien zawierać dość dużo czosnku i być kwaśny. Można powiedzieć, że żurek jest lżejszą i rzadszą wersją żuru. 

Wszystkie trzy zupy są w poszczególnych rejonach naszego kraju podawane na Wielkanoc, a w niektórych województwach nawet na wigilię (w tym przypadku jest to oczywiście postny żurek z dodatkiem grzybów i ziemniaków). Zarówno do żurku, jak i do barszczu białego oraz żuru można dodawać grzyby, choć w tradycyjnym żurku staropolskim znajdują się grzyby suszone, a w barszczu zazwyczaj świeże

Sposób podania poszczególnych zup także je rozróżnia. Żur niektórzy jedzą z chlebem lub bułką, rzadziej z gotowanymi ziemniakami. Do barszczu białego na Lubelszczyźnie i w województwie małopolskim dodaje się pokrojony w kostkę twaróg. Natomiast na Kujawach serwowany jest z kluseczkami ziemniaczanymi. Żurek, jak już wspominaliśmy, podaje się z tych trzech zup w najbardziej bogaty sposób - z ziemniakami, kiełbasą i jajkiem. Często można spotkać (w restauracjach i na przyjęciach) żurek podawany w chlebie

Zobacz także: Poznaj smaczny przepis na żurek i zakwas. Są banalnie proste w wykonaniu!

Cechy wspólne żuru, żurku i barszczu białego 

Jak widać, różnic między tymi trzema zupami jest całkiem sporo. Istnieje jednak również kilka cech wspólnych, które mogą dodatkowo utrudnić rozpoznanie, która z nich to żurek, barszcz lub żur. Poza bardzo podobnym wyglądem, potrawy te przyprawia się w praktycznie ten sam sposób. Każda z nich powinna zawierać

  • pieprz, 
  • czosnek, 
  • ziele angielskie, 
  • liść laurowy,
  • majeranek. 

Drugim szczegółem łączącym te trzy dania jest dodatek w postaci pieczywa. W każdym z tych trzech przypadków potrawę powinno zjadać się z dodatkiem chleba, grzanek lub bułeczek. Wspomniane już grzyby - czy to suszone, czy świeże - również stanowią o tym, że barszcz biały, żurek i żur są do siebie bardzo podobne. 

Nie myślcie, że zapomnieliśmy o pysznym jajku ugotowanym na twardo dodawanym do każdej z tych trzech zup! To również cecha łącząca żur z żurkiem i barszczem białym. I mimo tego, że we wszystkich potrawach znajdziemy jajko, te same przyprawy i dodatek chleba, to nie można powiedzieć, że są to jednakowe zupy. Różnic pomiędzy nimi jest bardzo dużo i nie trzeba być wykształconym kucharzem, by je dostrzec. 

Teraz gdy już wiadomo, czym się różni barszcz biały od żurku, żur od barszczu białego, a żurek od żuru, możecie łatwo nazwać odpowiednio tę zupę, która wam najbardziej smakuje!