Zamknij

Zioła na balkonie - jak sadzić i hodować zioła w doniczkach?

11.02.2021
Aktualizacja: 11.02.2021 13:29

Zioła na balkonie to idealna opcja dla wszystkich, którzy nie mają przydomowego ogródka lub działki. Zielnik w doniczkach zapewni dostęp do świeżych roślin, które tak chętnie wykorzystywane są w kuchni.

Jakie zioła wybrać na balkon?
fot. Shutterstock

Zakładając miniuprawę, zyskujesz nie tylko aromatyczne listki, które będą służyły za przyprawy, ale też dekorację tarasowych skrzynek. Zieleń roślin ozdobi nawet najmniejszą przestrzeń, niewielki balkon lub skrzynka na oknie wystarczą, by stworzyć namiastkę ogrodu. Wystarczy trochę chęci, odrobina wolnego czasu i można cieszyć się ze świeżych ziół.

Zobacz także: Zioła - jakie mają właściwości lecznicze? Na jakie schorzenia są szczególnie polecane?

Jakie zioła na balkon?

Przed założeniem miniplantacji, należy się zastanowić, jakie zioła na balkonie będą dla ciebie najbardziej przydatne. Jeśli nie przepadasz za określonym gatunkiem, nie ma sensu go uprawiać. Po pierwsze, mają być użyteczne, znajdować zastosowanie w formie świeżej lub suszonej jako przyprawa do dań, składnik herbaty lub też kosmetyczny dodatek. Funkcja ozdobna to kolejna kwestia, ponieważ poza swoimi walorami smakowymi i zdrowotnymi, zielone, zdrowe zioła, zestawione w większych grupach pomagają stworzyć namiastkę ogrodu w mieście. Widok bujnej roślinności odpręża, pomaga się zrelaksować. W miejscu, gdzie się znajdują, poziom estetyki wzrasta, milej się spędza czas w takim otoczeniu.

Sadzić czy siać?

Komponując balkonowy ogródek, można użyć gotowych sadzonek, które nabywa się w sklepie ogrodniczym jako duże roślinki i przesadza do swoich skrzynek. Bez wątpienia plusem w takim przypadku jest to, że nie trzeba czekać, aż zioła urosną, można stworzyć kompozycję w jeden dzień i od razu cieszyć się jej formą. To opcja dla osób niecierpliwych i tych, którym nie przeszkadza wysoka cena zakładania w ten sposób swojej małej uprawy. Sadzonki są dość kosztowne, a i dostępność do nich nie jest taka łatwa.

Jeżeli zależy ci na różnorodności i cenie, a także satysfakcji płynącej z obserwowania, jak twój zielnik wzrasta, warto kupić nasionka. Co ciekawe, w sklepach ogrodniczych można nabyć gotowe kompozycje do wysiewu, w których są już zestawione odpowiednie zioła. Tego typu kolekcje zawierają okazy uzupełniające się pod względem rozmiaru, wyglądu, zastosowania czy zapachu. Posianie specjalnie wyselekcjonowanego zbioru pomoże stworzyć ciekawe, ziołowe aranżacje.

Zobacz także: Jak suszyć zioła? Te kuchenne triki was zaskoczą

Kiedy sadzić zioła?

Jeśli zdecydujesz się na utworzenie balkonowej kompozycji z gotowych sadzonek, musisz ustawić je na zewnątrz w połowie maja, gdy już nie ma ryzyka przymrozków, które zagrażałyby delikatnym roślinkom.

Osoby cierpliwe mogą zająć się rozsadą ziół w domu. Proces zaczynamy w marcu. Trzy tygodnie po skiełkowaniu nasion, przesadza się siewki do doniczek. Rosną w nich w pomieszczeniu do 15 maja. Wówczas należy wynieść je na dwór jako gotowe sadzonki.

Wybór ziemi

Jaka ziemia do ziół? Doniczki na zioła najlepiej wypełnić uniwersalną mieszanką ogrodową, w skład której wchodzi:

  • ziemia gliniasta,
  • przekompostowana kora,
  • torf.

Należy pamiętać, że każdy okaz może mieć trochę inne preferencje dotyczące odpowiedniej gleby, które warto poznać przed rozpoczęciem zabawy w balkonowe ogrodnictwo. Na spodzie skrzynek lub pojemników, w których będziesz uprawiać rośliny, trzeba zrobić dziurki, które będą odprowadzać wodę. Należy też zadbać o warstwę drenażową, czyli kamyki, żwirek, potłuczone stare donice.

Zobacz także: Ziołolecznictwo - jakie są przeciwwskazania?

Doniczki na zioła

Tworząc dobrze dopasowane miejsce na uprawę ziół, trzeba wybrać masywne, ciężkie doniczki do ziół. Dobrą opcją są też drewniane skrzynie, które zapewnią dużo miejsca dla roślinek. Jeśli doniczka do ziół ma być mniejsza to ważne, żeby była gliniana, bo w przeciwieństwie do plastikowej nie pozwoli ziemi szybko się przesuszyć. Doniczka na zioła - jaką jeszcze warto wybrać? Ciekawą propozycją są również specjalnie montowane doniczki ścienne, które są umieszczane na specjalnych kratkach. Jest to ciekawe pod względem aranżacji i wykorzystania miejsca na niewielkim balkonie.

Zielnik na balkonie – które gatunki można umieścić koło siebie?

Istotną kwestią jest odpowiedź na pytanie, jakie zioła można sadzić razem. Odpowiednie dopasowanie roślin, nie tylko ma na względzie walory estetyczne, ale głównie chodzi o to, by jedne nie dominowały drugich.

Gatunki, które silnie się rozrastają, jak:

  • mięta,
  • pokrzywa,
  • oregano,
  • szałwia

potrzebują więcej miejsca i nie mogą być łączone ze słabiej rosnącymi, do których należą:

  • rozmaryn,
  • tymianek,
  • bazylia.

Kolejnym punktem w rozważaniach na temat tego jakie zioła sadzić obok siebie jest dobór okazów jednorocznych razem i osobno zestawienie wieloletnich ze sobą. Pomoże to w ich pielęgnacji. Długoletnie gatunki powinny znaleźć się w donicach odpornych na zimno.

Zobacz także: Śnił Ci się balkon? Sprawdź znaczenie tego snu!

Jak pielęgnować balkonowy zielnik?

Zielnik na balkonie powinien być odpowiednio umiejscowiony, by zapewniać roślinkom dostęp do promieni słonecznych. Większość z nich lubi nasłonecznione stanowiska i półcień. Jeśli o to nie zadbamy, ich łodygi będą się wyginać, poszukując dostępu do światła i rośliny nie będą tak ładnie kwitnąć, a ich aromat będzie słabszy niż okazów prawidłowo ustawionych po stronie południowej, południowo-wschodniej lub południowo-zachodniej.

Nasłonecznione miejsce w czasie sezonu letniego szybko wysusza ziemię, dlatego zioła powinny być często i regularnie nawadnianie. Nie magazynują dużej ilości wody, więc nawet krótka przerwa w dostępie do niej będzie skutkowała więdnięciem rośliny. Uniwersalna ziemia do ziół jest dość żyzna, dlatego roślinek nie trzeba dodatkowo wspierać żadnymi nawozami i odżywkami.

Odpowiednio pielęgnowane zioła w doniczkach lubią się mocno rozrastać, szczególnie te silniejsze gatunki mają do tego predyspozycje. Regularne przycinanie pomoże je okiełznać i wpłynąć na to, by dobrze się krzewiły. Młode listki zaczną szybciej rosnąć, a nasiona nie będą się zawiązywały. Roślinki reguluj ostrymi nożyczkami lub nożem podczas słonecznych, ciepłych dni w przedpołudniowej porze dnia.

Zobacz także: Pelargonie to idealne kwiaty na balkon. Jak o nie dbać?

Przegląd najbardziej popularnych ziół doniczkowych

Podejmując decyzję dotyczącą tego, co można posadzić na balkonie, warto sięgnąć po znane i lubiane zioła, których często używasz. Najczęściej uprawiane w przydomowych donicach są:

Zioła jednoroczne

  • Bazylia

Kojarzona jest z kuchnią włoską. Jej listki dodają aromatu spaghetti, bruschetcie czy pizzy. Można ją zasuszyć i wykorzystać w formie przyprawy po sezonie. Wysiewana jest na początku maja. Należy wysypać ją na żyznej glebie i pozostawić w słonecznym miejscu.

  • Kolendra

Jest ciepłolubna, związana z basenem Morza Śródziemnego. Należy ją osłonić od wiatru i zapewnić dobrze nasłonecznione stanowisko. Jej świeże listki używane są w kuchni południowo-azjatyckiej, nie ma dobrego curry bez niej. Powinna być wysiana od marca do końca maja. Należy ją umieścić w lekkiej, żyznej ziemi.

  • Koperek

Uwielbiany dodatek w kuchni polskiej. Chętnie dodawany do gotowanych ziemniaków, sosów, zup i sałatek, a także przetworów, np. kiszonych ogórkowych. Wysiewany w kwietniu po przymrozkach lub kolejny raz w sierpniu i październiku, jest niewymagający, lubi słońce, odpowiada mu praktycznie każdy rodzaj ziemi. Jego zaletą, poza oczywistymi walorami smakowymi, jest fakt, że posadzone z nim inne rośliny znacznie bujniej rosną. Koperek wymaga codziennego podlewania przy użyciu małej ilości wody. W upalne dni należy zwiększyć częstotliwość. Zioła można umieścić w specjalnych torebeczkach, zamrozić i cieszyć się jego smakiem podczas zimy.

  • Pietruszka naciowa

Kiełkuje i rozwija się w szybkim tempie. Ma ciekawe, atrakcyjnie wyglądające - w zależności od odmiany - postrzępione lub pokarbowane liście. Siew przeprowadza się wczesną wiosną, a już w lipcu można używać pietruszki jako przyprawy lub składnika dodawanego do odżywczego koktajlu. Roślina preferuje ziemię uniwersalną ogrodową.

  • Cząber letni

To dość wysoka roślina, dorasta do około 50 cm, co warto wziąć pod uwagę, aranżując doniczki na zioła. Tak jak pozostałe okazy z jednorocznego zielnika lubi nasłonecznione stanowiska, osłonięte od wiatru. Potrzebuje lekko zasadowej ziemi. Nie musi być często podlewany, a i nawożenie jest mu zbędne. Nasiona powinny być wysiewane w kwietniu. Czas kwitnienia przypada na lipiec i sierpień. Jego miododajne kwiaty przyciągają pszczoły. Jeśli chcesz, by przyjął ozdobny charakter, warto go przycinać i formować w kształt kulisty, w którym niezwykle wdzięcznie się prezentuje.

Zioła wieloletnie

  • Mięta

Na balkonie powinna być wysiana w ziemi próchnicznej, lekkiej i postawiona w słonecznym miejscu. Nasiona powinny być wysypane wczesną wiosną lub jesienią. Listki zbiera się, zanim roślina zacznie kwitnąć. Z powodu jej bujnych rozłóg, trzeba jej zapewnić dużo przestrzeni w doniczce i komponować z kwiatami, których nie zdominuje. Jest idealnym składnikiem herbat, można ją również dodawać do ciast i deserów jako odżywczy, świeży akcent.

  • Oregano

Nie jest skomplikowane w uprawie. Można kupić bylinę w doniczce lub samemu wysiać nasiona w kwietniu. Nie przepada za dużą ilością wody, a gleba, w której ma się znajdować, powinna być przepuszczalna i ciepła. Jest dość wytrzymałe, odporne na mróz, ale w chłodniejszym okresie należy je przykrywać. Lubi być komponowane w jednym pojemniku z majerankiem. Naturalnie wytwarzane przez zioło olejki eteryczne odstraszają szkodniki. Wierzchołki oregano można ścinać przez cały rok, idealnie nadają się na pesto lub do potraw kuchni włoskiej.

  • Rozmaryn

Przyprawa znana z kuchni śródziemnomorskiej. Rozmaryn jest mocno lubiany w Polsce ze względu na swój przyjemny i podkręcający apetyt aromat. Roślina lubi ciepło, ale dobrym stanowiskiem będzie też półcień, nie potrzebuje częstego podlewania. Na czas mrozów należy przenieść ją do cieplejszego pomieszczenia. Wysiewana jest w lipcu i sierpniu. Ciekawa forma minichoineczki pozwala go ładnie zestawiać z innymi, większymi ziołami.

  • Tymianek

To kolejne zioło pochodzące z rejonów basenu Morza Śródziemnomorskiego. Doskonale podkreśla smak potraw kuchni francuskiej i włoskiej. Pasuje do ryb, warzyw, sosów i makaronów. Nasionka umieszcza się w donicy z lekko kwaśną, żyzną ziemią wczesną wiosną, a listki w formie świeżej zbiera się czasie, gdy kwitnie. Można ich używać również po przesuszeniu.

  • Szałwia lekarska

Słynie z tego, że jest przyprawą dodawaną do tłustych potraw – mięs, ryb i ziemniaków, ale znane są też jej właściwości antybakteryjne. Jest pomocna w leczeniu różnego rodzaju stanów zapalnych. Wysianie jej gwarantuje też uatrakcyjnienie balkonowego zielnika, dzięki ładnym, fioletowym kwiatkom, które przyciągają pożyteczne owady. Podczas sadzenia należy zachować odległość 20-40 cm między pojedynczymi sztukami. Roślina lubi stać w słońcu i dzięki jego promieniom wytwarza olejki eteryczne. Jej nasiona lub sadzonkę należy umieścić w dobrze spulchnionej suchej lub średniowilgotnej ziemi. Żeby zadbać o przepuszczalność, można dodać piasek lub perlit. Co roku powinna być przycinana. W drugim roku uprawy należy dodawać nawóz.

Zobacz także: Sen o kwiatach budzi pozytywne skojarzenia, jednak czy zawsze oznacza coś dobrego? Sprawdź to!