Zamknij

Ligustr - uprawa i odmiany. Co to za roślina?

03.04.2021
Aktualizacja: 03.04.2021 10:48
Ligustr to krzew, który jest często wybierany na żywopłoty.
fot. Shutterstock

Ligustr pospolity to krzew, który dobrze znosi przycinanie, dlatego idealnie nadaje się na żywopłoty. Co warto wiedzieć przed posadzeniem ligustru?

Ligustr pospolity to krzew liściasty z rodziny oliwkowatych. Rośnie dziko w całej Europie - w zaroślach i na obrzeżach lasów. W Polsce jest to gatunek rodzimy, przede wszystkim w południowej części kraju. Najczęściej jest uprawiany na skarpach i w żywopłotach. 

Zobacz także: Żywopłot zimozielony - jakie rośliny najlepiej wybrać? 

Ligustr - co warto wiedzieć o tej roślinie? 

Ligustr ma gęsty, często nieregularny pokrój i osiąga do trzech metrów wysokości. Ma wznoszące się gałęzie i naprzeciwległe, skórzaste liście o długości kilku centymetrów. Niewielkie kwiaty są białe i mają cztery rozchylone łatki korony. Wydzielają nieprzyjemny zapach. Owocami są z wierzchu czarne, a wewnątrz zielone jagody o średnicy do jednego centymetra. Owoce długo pozostają na krzewie, a ptaki zjadają je często dopiero pod koniec zimy. Nasiona nie są trawione, dlatego wydalając je, ptaki rozprzestrzeniają w ten sposób krzew. Dawniej z owoców ligustru pozyskiwany był fioletowy barwnik do atramentu. Wszystkie części ligustru są trujące dla człowieka. Ligustr pospolity kwitnie latem, od czerwca do sierpnia. Ligustr pospolity jest łatwy do rozmnażania przez odrosty korzeniowe, nasiona i sadzonki pędowe. Trzeba tylko z rozwagą wybierać miejsce, gdyż na dobrym stanowisku może stać się inwazyjny. 

Zobacz także: Kiedy sadzić tuje? Wiosną czy jesienią? Jak to robić? Podpowiadamy

Uprawa ligustra pospolitego 

Ligustr pospolity (Ligustrum vulgarema bardzo małe wymagania, dlatego jest łatwy w uprawie. Co prawda najlepiej będzie rósł na stanowisku słonecznym i na żyznej glebie, jednak poradzi sobie też w innych warunkach. Zniesie półcień i piaszczystą glebę. Dobrze znosi suszę i jest odporny na zanieczyszczenia środowiska, dlatego ligustr dobrze nadaje się na miejski żywopłot. Dobrze reaguje też na cięcie formujące, a w dodatku jest mrozoodporny. Choroby i szkodniki nie atakują go zbyt często, jednak na krzewach czasem żerują larwy zawisaka tawulca, który jest motylem nocnym. 

Choć ligustr jest często stosowany na naturalny płot, to żywopłot z ligustru ma swoje wady i zalety. Co prawda dobrze znosi cięcie, a w sezonie jest gęsty i zielony, dzięki czemu prezentuje się efektownie, jednak zimą nie prezentuje się zbyt dekoracyjnie. Jedynie długo utrzymujące się czarne owoce mogą nadawać mu względnie dekoracyjne walory. Jak przeprowadzać cięcie, aby ligustr prezentował się atrakcyjnie? Aby w sezonie letnim był gęsty i zielony na początku uprawy musi być silnie cięty, a później co roku trzeba go przycinać. Brak odpowiedniego cięcia sprawia, że ligustr przerzedza się, a jego pokrój staje się luźny i mniej atrakcyjny. Jak szybko rośnie ligustr pospolity? Jest to szybkorosnąca roślina, która po roku przyrasta na około 15 cm wysokości i szerokości. Po pięciu lat osiąga około półtora metra wysokości.  

Rozmnażanie ligustru najczęściej przeprowadza się przez sadzonki zdrewniałe. Należy przygotować je zimą, a wysadzać wczesną wiosną. Sadzonki należy przyciąć nad górnym pączkiem, a do gleby wkładać na głębokość równą jednej czwartej długości pędu. Można też rozmnażać roślinę przez sadzonki zielne. Odpowiedni termin to przełom czerwca i lipca. Sadzonki trzeba ukorzeniać w mieszance piasku z torfem. Zarówno zielne, jak i zdrewniałe sadzonki bardzo dobrze się przyjmują, wystarczy tylko pamiętać o właściwej pielęgnacji i regularnym podlewaniu. Aby sadzonki lepiej się rozkrzewiły, po roku sadzonki trzeba przyciąć o połowę. Ligustr pospolity można też rozmnażać przez nasiona, ale choć jest to proste, rzadko jest stosowane. Wszystko przez to, że populacja siewek jest zróżnicowana i nie jest to sposób polecany, jeśli z rośliny ma powstać żywopłot. Nasiona można pozyskać jesienią i zimą, wydobywając je z owoców, bo miąższ osłabia kiełkowanie. 

Zobacz także: Krzew na żywopłoty - roślinę jakiego gatunku wybrać?

Ligustr zimozielony i inne odmiany 

W Polsce można uprawiać wiele gatunków tego krzewu. Choć ligustr pospolity jest najbardziej znany, gubi liście na zimę, co czyni go mało atrakcyjnym w tym okresie. Jedyne odmiany, które w naszym klimacie utrzymują liście podczas mrozu to kultywary nazywane ligustrem jajowatolistnym (Ligustrum ovalifolium) czy ligustrem jajolistnym. Sadzonki tego ligustra można dostać pod nazwą ligustr zimozielony. Jakie jeszcze ligustry cieszą się popularnością? 

  • Ligustr ‘Aureum’ - jest to odmiana, której liście wiosną są złocistożółte, a później stają się żółtozielone. Rośnie słabo i nie osiąga wysokich rozmiarów, dlatego ten ligustr jest polecany do niższych żywopłotów. Miejsce uprawy powinno być nasłonecznione. 
  • Ligustr chiński  - to krzew, który zrzuca liście na zimę. Ma białe, pachnące kwiaty, zebrane w liczne wiechy. Nie wymaga cięcia, w razie potrzeby można usunąć stare gałęzie. 
  • Ligustr japoński - jest to wiecznie zielony krzew, który nie wymaga cięcia. W naszym klimacie może przemarzać, gdyż jest wrażliwy na mrozy. 
  • Ligustr ‘Lodense - jest to powoli rosnąca odmiana karłowa. Ma zielone liście, które jesienią przybierają fioletową barwę. Liście zimą robią się brązowe i długo utrzymują się na krzewie. 
  • Ligustr ‘Pyramidale’ - ma stożkowaty pokrój i sztywne oraz grube pędy. Dojrzałe zielone owoce zbierają się w gęste owocostany.  
  • Ligustr ‘Atrovirens’ - to odmiana o ciemnozielonych liściach, które zimą zmieniają barwę na purpurową. Dojrzałe owoce mają zielony kolor. Pędy są wyprostowane, dzięki czemu pokrój krzewu jest zwarty. 
  • Ligustr ‘Cheyenne’ - ma częściowo zimozielone liście i wyróżnia się dużą odpornością na mróz. 
  • Ligustr ‘Densiflorum - odmiana, która zachowuje wyprostowane pędy nawet bez przycinania. 
  • Ligustr ‘Xanthocarpum - odmiana wyróżniająca się żółtymi owocami.