Zamknij

Cytryniec chiński - odmiany, uprawa, właściwości, zastosowanie

19.02.2021
Aktualizacja: 19.02.2021 13:01
cytryniec chiński roślina
fot. Shutterstock

Cytryniec chiński to roślina, która zyskuje coraz większą popularność. Jest doceniana zarówno przez swój ozdobny wygląd, jak i właściwości lecznicze. Roślina wytwarza owoce stanowiące źródło wielu cennych składników odżywczych, które są obecnie szeroko wykorzystywane w przemyśle farmaceutycznym, ale nie tylko. Doskonale nadają się również na domowe przetwory, soki czy nalewki. 

Jesteś zainteresowany uprawą cytryńca chińskiego we własnym ogrodzie? W takim razie sprawdź koniecznie, jak wygląda uprawa tego gatunku w Polsce, poznaj jego wymagania glebowe oraz najważniejsze właściwości lecznicze. Dowiedz się, gdzie kupić sadzonki cytryńca.  

Czym charakteryzuje się cytryniec chiński? 

Schisandra chinensis, czyli cytryniec chiński to jeden z gatunków roślin przynależących do rodziny cytryńcowatych. W warunkach naturalnych roślina ta występuje w dużej mierze na terenach Dalekiego Wschodu, m.in. w Chinach, Rosji, Korei oraz Japonii, gdzie nazywana jest cytryńcem japońskim. Jest to roślina wyróżniająca się wyjątkowymi walorami dekoracyjnymi oraz cennymi właściwościami leczniczymi. Pnącza są elastyczne i efektownie oplatają pnie. Cytryniec chiński dorasta zazwyczaj do wysokości od ośmiu do piętnastu metrów oraz do około półtora metra szerokości. Roczne przyrosty mają natomiast ok. jednego metra.  

Schisandra chinensis charakteryzuje się bardzo dekoracyjnymi eliptycznymi liśćmi o długości 10 cm i szerokości 5 cm. Mają one charakterystyczne drobnoząbkowane brzegi oraz klinowatą nasadę. Zielone liście cytryńca jesienią przebarwiają się na złocisty, pomarańczowy kolor. Ciekawostką jest fakt, że po roztarciu bardzo przyjemnie pachną.  

Kwiaty to kolejny z atutów Schisandra chinensisWyróżnia je intensywny i przyjemny zapach oraz ciekawe zabarwienie. Kwiaty o średnicy półtora centymetra w kolorze białym lub kremowym w okresie przekwitania stają się bladoróżowe. Cytryniec chiński kwitnie w okresie od maja do czerwca. Owoce pojawiają się od czterech do sześciu lat od posadzenia rośliny, wówczas można je zbierać w okresie od sierpnia do września. Z reguły na jednej kiści znajduje się ok. 40 soczystych, czerwonych jagód. Zastanawiasz się, jak smakują owoce cytryńca chińskiegoSchisandra chinensis często nazywany jest owocem o pięciu smakach - jak się okazuje nie bez powodu. Jagody cytryńca łączą w sobie słodki, gorzki, cierpki, kwaśny i słony smak. Dodatkowo cechują się intensywnie cytrynowym aromatem.  

Ze świeżych owoców cytryńca można przygotować smaczny i zdrowy sok do herbaty. Wystarczy tylko wrzucić je do garnka, zasypać cukrem i zalać wodą. Całość gotować ok. 30 min. Następnie przecedzić i przelać sok do butelek. 

Zobacz także: Rośliny antysmogowe ozdobią twój dom i skutecznie oczyszczą powietrze. Sprawdź, w które warto zainwestować

Cytryniec chiński - odmiany 

Aktualnie w Polsce w sprzedaży dostępne są trzy odmiany tej wyjątkowej rośliny: 

  • cytryniec chiński Sadova No.1, 
  • cytryniec Henry’ego (Schisandra henryi), 
  • cytryniec czerwonokwiatowy (Schisandra rubiflora). 

Gdzie kupić cytryniec chiński? Choć sadzonki Schisandra chinensis nie są powszechnie dostępne w stacjonarnych sklepach ogrodniczych, to bez problemu znajdziesz je w wielu sklepach internetowych.  

Uprawa cytryńca chińskiego w Polsce 

Cytryniec chiński nie ma specjalnych wymagań uprawowych. Gatunek ten preferuje stanowisko ciepłe, od lekko zacienionego do słonecznego, osłonięte od wiatru. Jest to roślina w pełni mrozoodporna, dzięki czemu z powodzeniem może być uprawiana w Polsce. Nie straszne są jej silne mrozy i spadki temperatury nawet do -30 st. Celsjusza. Najlepiej rośnie na glebach przepuszczalnych, żyznych, wilgotnych o odczynie od lekko kwaśnego do obojętnego. Nie zaleca się sadzenia cytryńca w podłożu bardzo suchym i ubogim w składniki pokarmowe. Odpowiednia pora na sadzenie Schisandra rubiflora to okres jesieni, niemniej roślinę można z powodzeniem sadzić przez cały rok, z wyjątkiem zimy.  

Jeśli chodzi o pielęgnację Schisandra chinensis, to skupia się ona głównie na regularnym podlewaniu oraz nawożeniu rośliny wczesną wiosną. Niekiedy wskazane jest przeprowadzenie zabiegu ściółkowania gleby celem zabezpieczenia rośliny przed chwastami oraz nadmierną utratą wilgotności. Po około dwóch, trzech latach od zasadzenia konieczne jest użycie podpór do przywiązania najsilniejszych pędów, które sprzyja obfitemu kwitnieniu i owocowaniu. Innym zabiegiem pielęgnacyjnym, który warto wykonać, to tzw. cięcie prześwietlające, polegające na usunięciu suchych, uszkodzonych i porażonych chorobą pędów. Przycinanie należy przeprowadzić wczesną wiosną.  

Zobacz także: Wierzba na pniu w ogrodzie - odmiany, uprawa, pielęgnacja

Cytryniec chiński - jak sadzić? 

Zapewnienie roślinie odpowiednich warunków do wzrostu i rozwoju jest gwarancją powodzenia uprawy. Cytryńca należy posadzić w odległości ok. pół metra od murów czy innych drzew, w grupach po dwie lub trzy sadzonki w rozstawie co jeden metr. Zaleca się również przygotowanie warstwy drenującej z kamyków oraz kompostu bądź innego naturalnego nawozu. 

Właściwości lecznicze cytryńca chińskiego  

Poza wyjątkowymi walorami ozdobnymi Schisandra chinensis może pochwalić się również wieloma właściwościami prozdrowotnymi, które doceniane były już w starożytności. Wówczas jagody cytryńca wykorzystywano w leczeniu infekcji dróg moczowych, rzeżączki, impotencji, chorób układu pokarmowego, bezsenności czy astmy. 

Owoc cytryńca jest bogatym źródłem wielu witamin i minerałów. Znajdziemy w nim m.in. witaminę C, kwasy organiczne (kwas cytrynowy, kwas jabłkowy, kwas winowy) i cukry. Nasiona natomiast zawierają witaminę E, a także schizandrynę i schizandrol - substancje wykazujące działanie tonizujące i wzmacniające, wspomagające pracę układu nerwowego, oddechowego i krążenia. Suszone owoce cytryńca chińskiego znajdziesz w większości sklepów ze zdrową żywnością.   

Cytryniec chiński jako roślina lecznicza: 

  • poprawia kondycję fizyczną i psychiczną, 
  • obniża poziom złego cholesterolu, 
  • przyspiesza regenerację wątroby, 
  • wykazuje działanie przeciwalergiczne oraz przeciwkrwotoczne, 
  • przeciwdziała powstawaniu chorób nowotworowych.   

Zobacz także: 5 babcinych sposobów na odporność! Są skuteczne, a nic cię nie kosztują

Cytryniec chiński - przeciwwskazania 

Pomimo swoich licznych właściwości prozdrowotnych owoce cytryńca chińskiego nie powinny być spożywane przez kobiety w ciąży, a także osoby zmagające się z nadciśnieniem tętniczym, bezsennością, nadpobudliwością, zaburzeniami pracy serca.   

Cytryniec chiński - zastosowanie 

Cytryniec chiński to roślina o szerokim spektrum zastosowaniaSchisandra chinensis w Polsce uprawiany jest głównie jako roślina ozdobna, którą dosyć często można spotkać w przydomowych ogrodach i parkach. Natomiast w krajach wschodniej Azji cytryniec powszechnie hodowany jest jako roślina owocowa. Jadalne jagody Schisandra chinensis wykorzystywane są do produkcji m.in. dżemów, konfitur i win, a z kory i liści cytryńca chińskiego przygotowuje się herbatę.  

Ponadto owoce i nasiona cytryńca są cenionym surowcem zielarskim, na którego bazie produkowane są suplementy wspierające prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i odpornościowego.   

Dla wielu ciekawostką z pewnością będzie fakt, że cytryniec chiński przez wzgląd na intensywny cytrusowy zapach wydzielany przez owoce, liście, łodygi i korę wykorzystywany jest również w przemyśle perfumeryjnym.