Zamknij

Oleander - uprawa, pielęgnacja, zastosowanie

21.02.2021
Aktualizacja: 21.02.2021 11:47
Jak pielęgnować oleandra?
fot. Shutterstock

Oleander - roślina przeniesiona do Polski wprost ze śródziemnomorskiego krajobrazu. Jest chętnie wybierana do ogrodu, na taras i balkon. Zobacz jakiego stanowiska potrzebuje i jak ją pielęgnować, aby cieszyła oczy latami. 

Pochodzenie, wygląd, potrzeby, odpowiednie miejsce ustawienia czy podlewanie to kluczowe aspekty, które wpływają na prawidłowy wzrost i rozwój oleandra. Jaką ziemię do oleandra wybrać? Dlaczego roślina musi być nasadzana w donicy? Kiedy oleander potrzebuje przycinania i dlaczego zima może mu zagrażać? Poniżej odpowiadamy na wszystkie kluczowe pytania, które trapią właścicieli oleandrów. 

Zobacz także: Tulipany, róże, goździki... Poznaj znaczenie kwiatów!

Oleander - cechy szczególne i pochodzenie 

Oleander to krzew klimatu śródziemnomorskiego. Przenosi właściciela prosto do ciepłych kurortów basenu Morza Śródziemnego, ale tym samym potrzebuje konkretnych wymagań stanowiskowych w innych rejonach świata. W naturalnym środowisku porasta brzegi strumieni, w Polsce jest głównie nasadzany w donicach

Zimozielony oleander pospolity (Nerium oleander L.) o skórzastych liściach jest jedynym przedstawicielem należącym do rodzaju nerium oleander. Jego odmiany i gatunki różnią się tylko kolorem zabarwienia kwiatów. Biały i różowy oleander są najbardziej popularne i pożądane w nasadzeniach, chociaż można wyróżnić także oleandry w kolorze kremowym, różowym, żółtym, czerwonym, beżowym lub łososiowym. W Polsce ten krzew (formowany często na małe drzewko) kwitnie od połowy maja do października. W naturalnej formie może dorastać do wysokości od dwóch do czterech metrów. Oleander jest rośliną trującą dla ludzi i zwierząt. Jego spożycie w jakimkolwiek wydaniu grozi niepożądanymi zaburzeniami organizmu, a nawet może prowadzić do śmierci. 

Przypuszczalne pochodzenie nazwy krzewu jest bardzo intrygującą ciekawostką. Uznaje się, że słowo „oleander” pochodzi z mitologii greckiej, według której przystojny młodzieniec o imieniu Leander płynąc na spotkanie z ukochaną, utonął w morzu. Wyczekująca go dziewczyna, gdy wyłowiła zwłoki mężczyzny dzierżącego w dłoni gałązkę pięknych kwiatów, westchnęła: „O, Leander” i w ten sposób nadała kwiatom nazwę oleander. Naukowe źródła donoszą, że nazwa nie ma nic wspólnego z romantyczną opowieścią o tragicznie zmarłym, zakochanym mężczyźnie. Wskazano, że nazwa prawdopodobnie powstała w wyniku przeistoczenia słowa „olea”, którym określano drzewo oliwne - gatunek o podobnych liściach. 

Zobacz także: Sen o kwiatach budzi pozytywne skojarzenia, jednak czy zawsze oznacza coś dobrego? Sprawdź to!

Oleandry - uprawa 

  • Stanowisko 

Roślina potrzebuje stanowiska słonecznego, południowego, szczególnie podczas kwitnienia. Optymalna dla niej temperatura to ok. 16 st. Celsjusza, jednak zniesie spadek temperatury do 5 st. Celsjusza. Roślina może być narażona na wiatr, ponieważ jest odporna na przeciągi. W lecie najlepiej trzymać oleander na zewnątrz, zaś zimą w dobrze oświetlonym pomieszczeniu. Krzew powinien być posadzony w jamie lub donicy, której głębokość będzie równa bryle korzeniowej, a której objętość będzie dwukrotnie szersza. Korzenie rośliny powinny nieco wystawać ponad powierzchnię gleby. Zalecane jest sadzenie oleandra w donicach, gdyż posadzenie rośliny na zagonie wiązać się będzie z koniecznością wykopywania jej każdej jesieni. 

  • Zimowanie 

Jak już wspominaliśmy, oleander warto nasadzić do donic, które w okresie zimy zostaną przeniesione do pomieszczenia. Kiedy ustąpią przymrozki, można wystawić donice z rośliną na zewnątrz, początkowo po kilka godzin, aby dostosowały się do chłodniejszej temperatury. Podczas przechowywania oleandra przez okres zimy w chłodnym, jasnym miejscu (ok. 5-10 st. Celsjusza) wymagane jest sporadyczne podlewanie i usuwanie nadmiaru wody, aby nie wpływała na gnicie korzeni. 

  • Ziemia 

Jaka ziemia dla oleandra będzie najlepsza? Roślina nie ma specyficznych wymagań pod tym względem. Lubi ziemię obojętną i zasadową, gliniastą i piaszczystą, ale można nasadzić krzew na podłożu uniwersalnym lub w odkwaszonym torfie. Do uprawiania rośliny w doniczce zaleca się połączenie 80% standardowego substratu doniczkowego z 10% piasku i 10% perlitu. 

  • Podlewanie 

Brak odpowiedniego nawodnienia wpływa na opadanie kwiatów i liści. Roślina lubi wilgoć i korzenie powinny mieć stały dostęp do wody. Podlewanie oleandra wymaga zatem regularności w tym aspekcie - latem należy roślinę podlewać codziennie, zimą co kilka dni. Najlepsza do podlewania oleandra będzie deszczówka, jednak nie może być przy tym zimna. Dobrze jest również raz lub dwa w tygodniu podlać oleander płynnym nawozem przeznaczonym do roślin kwitnących. 

  • Przycinanie 

Wiele osób zastanawia się kiedy przycinać oleander. Najlepszym czasem jest okres po kwitnieniu. Chcąc opóźnić proces kwitnienia i spowodować większy wzrost, a tym samym wpłynąć na większą obfitość kwitnienia, warto wykonać również cięcie wiosenne. Jak przyciąć oleandra, aby uzyskać oczekiwany efekt? Na młodych egzemplarzach wystarczy uciąć wierzchołki pędów. U starszych roślin należy zrobić sezonowe przerzedzenie, wycinając gałęzie chore i suche. 

  • Rozmnażanie 

Rozmnażanie oleandra najlepiej jest wykonać poprzez zasadzenie obciętych wierzchołków pędów. Najlepiej ukorzenić je w ciepłej wodzie lub w ziemi na wiosnę bądź latem. Po około miesiącu pędy wypuszczą korzenie i mogą być przesadzone do donicy z regularnym podłożem i wystawiane na pełne słońce. Ukorzenione i zasadzone pędy mogą zakwitnąć jeszcze tego samego roku. Oleander można rozmnożyć także z nasion, które roślina wysiewa w kwietniu. Sadzonki należy skracać, gdy osiągną wysokość ponad 20 cm, ponieważ zachęci je to do rozgałęziania się. 

Zobacz także: Kiedy sadzić dalie? Jak to robić? Praktyczne porady

Zastosowanie oleandra 

Pomimo iż oleander jest rośliną trującą, zawarte w nim substancje zwane glikozydami wykazują działanie lecznicze. W odpowiedniej dawce glikozydy oleandra są pomocne w leczeniu dławicy piersiowej, przekrwienia biernego i obrzęków, a także wpływają pozytywnie na pracę serca - zapobiegają arytmii i nadciśnieniu. Stosowanie preparatów zawierających wyciąg z oleandra powinno być jednak w pełni kontrolowane przez specjalistę, gdyż ich przedawkowanie powoduje mdłości, biegunkę, silne wymioty, brak czucia w ustach, duszności i bolesne skurcze przewodu pokarmowego. Działanie oleandra może być nawet śmiertelne. Środków na bazie tej rośliny nie powinny pod żadnym pozorem zażywać kobiety w ciąży i karmiące piersią. 

W XIX wieku oleandra używano w leczeniu malarii, napadów dreszczy i wysokiej gorączki. Roślinę stosowano również w przypadku wysypek i świerzbu. Zaś w starożytnych Indiach, Grecji i Rzymie służył jako lek w zaburzeniach pracy serca. 

Zobacz także: Kielichowiec wonny - uprawa, odmiany, choroby, rozmnażanie

 Oleander - pielęgnacja 

Oleander, jako roślina ozdobna, w naturalnym klimacie uznawana jest za krzew wolno rosnący i żywopłotowy. W klimacie umiarkowanym jest rośliną doniczkową stosowaną do aranżacji mieszkań, oranżerii, szklarni, na balkon lub taras. Oleandry są odporne na większość chorób i szkodniki. We Włoszech są często sadzone przy ruchliwych ulicach, gdyż są odporne na miejsce zanieczyszczone, a przy tym stanowią piękną ozdobę miasta. 

Niezalecana jest hodowla tej rośliny, gdy w domu przebywają małe dzieci lub zwierzęta, gdyż każda jej część (zarówno liście, gałęzie, korzenie, jak i kwiaty) zawiera oleandrynę - silnie trującą substancję. Podczas pielęgnacji tego krzewu trzeba zatem zachowywać wszelkie środki ostrożności. Należy uważać, aby podczas obcinania pędów sok z gałązek nie dostał się w okolice ust, a wszelkie prace przy oleandrach lepiej przeprowadzać w rękawiczkach!